KHI BÚP HOA THANH LONG NGANG GIÁ TRÁI

 

BT- Chính quyết định bán búp hoa thanh long là một hình thức để góp phần điều tiết sản lượng thanh long ngay từ đầu, mà không phải mất chi phí, vì lưu kho lạnh…

Vì hút hàng

Mùa chong điện năm nay, có lúc giá búp hoa thanh long mà các thương lái mua đã lên 6.000 – 7.500 đồng/kg, loại búp có độ dài 20 - 25 cm với 4 búp/kg; còn giá thấp nhất cũng dừng ở 4.000 đồng/kg. Trong khi đó, giá trái thanh long lại thường xuyên nằm từ  4.000 – 5.000 đồng/kg, có lúc mới lên được 7.000 - 8.000 đồng/kg, dù là vào dịp tết và khi hết hàng, giá mới băng qua khoảng 15.000 đồng/kg. Kết lại, mùa chong đèn năm nay, người trồng thanh long trong tỉnh bị lỗ hết đợt này đến đợt khác, phá vỡ  quy luật tưởng rằng đã thành lệ trong sản xuất thanh long lâu nay là mất lần này sẽ được bù lần khác. Không còn yếu tố may rủi cao, vốn từng khích lệ những ai tích lũy nhiều kinh nghiệm trong theo dõi giá thanh long biến động, thăm dò thời tiết đánh đèn cho trái trái vụ thành công sẽ trúng lớn. Chỉ có một thực tế, thị trường ăn trái thanh long đã không còn nhộn nhịp như trước, vì nhiều lý do, trong đó có liên quan đến dịch Covid-19. Nhưng cũng trong thời gian trên, thị trường, chủ yếu là Trung Quốc, Đài Loan, Malaysia lại quan tâm nhiều đến sản phẩm búp hoa thanh long. Không chỉ thế, các nhà hàng ở TP.HCM cũng bắt đầu lên thực đơn với nhiều món nấu từ búp hoa thanh long, với tên gọi rất hoàng tộc là hoa bá vương. Do vậy, búp hoa thanh long tăng giá trong thời gian qua là tất yếu.

Mua búp hoa thanh long ở một cơ sở tại Hàm Thuận Nam

Lý do có thể thấy rất rõ qua những món ăn mà các đầu bếp người Tàu chế biến từ búp thanh long ra với mục đích mang lại sức khỏe cho người dùng. Thường từ thành phẩm búp thanh long đã được xẻ, sấy khô, các đầu bếp sẽ nấu các món lẩu hoặc canh với tác dụng giải độc, giải cảm, tăng sức đề kháng cho cơ thể. Trong bối cảnh dịch Covid-19 này, đó là những món ăn được chú ý nhiều, vì nó tốt cho sức khỏe. Như món canh dùng búp hoa thanh long khô nấu với chân gà hoặc xương heo với lửa nhỏ suốt 2 - 3 tiếng đồng hồ sẽ tạo ra món canh rất bổ, thanh nhiệt giải độc, tốt cho những người hay hút thuốc. Hay món búp hoa thanh long kho tiêu cùng nấm mỡ, món lẩu búp hoa thanh long cùng hải sản với cánh bông mềm dẻo, thân bông giòn sần sật, phần vỏ xanh ngoài cùng hơi nhơn nhớt tựa như đọt mồng tơi… 

Lưỡng lự và giá như

Cũng trong mấy tháng qua, khi giá trái thanh long bán ra không đủ chi phí, nhiều nhà vườn đã tiếc rẻ theo hướng giá như hơn 2 tháng trước biết giá sẽ như vậy thì ngắt búp hoa thanh long bán lấy 6.000 - 7.500 đồng/4 búp có phải tốt cả đôi đường. Thứ nhất là có lời, vì búp hoa thanh long chỉ ở trên cây khoảng 20 ngày, từ khi dây nảy búp nhỏ bằng hạt bắp nên cũng chỉ tốn 2 lần bón phân NPK. Trong khi để có trái thanh long chín phải chờ thêm 2 tháng 10 ngày nữa, tức trải qua thêm 2 lần bón phân khác cùng rất nhiều chi phí qua mướn công, phun xịt thuốc như lựa búp, rút râu, vuốt tai… nhưng cũng thu về chỉ chừng ấy tiền/kg, kèm theo dây thanh long bị mất sức cần phải bón phân bồi bổ liền sau khi thu hoạch để có thể tiếp tục lứa khác. Nhưng nếu thu không đủ chi trả nợ nần thì chuyện tiếp tục lứa khác trên là không thể. Phần lớn nhà vườn thanh long Bình Thuận đang rơi vào cảnh này nên vườn cây càng ngày càng mất sức. Từ đây nghĩ đến vấn đề thứ hai, đó là nếu bán búp hoa thanh long thì trong 2 tháng 10 ngày ấy, dây thanh long không mất sức, chuyện chăm sóc dây cũng đỡ chi phí hơn.

Búp hoa thanh long sấy khô bày bán ở siêu thị nước ngoài

Điều đáng nói, so sánh trên mới nảy sinh trong suy nghĩ của dân trồng thanh long, vì việc tính toán bán búp hoa hay bán trái đã được người trồng rạch ròi từ mấy năm qua, kể từ khi các thương lái rao mua búp hoa thanh long. Đó là chỉ bán búp hoa thanh long vào vụ thuận, tức từ tháng 5 đến tháng 9 hàng năm, do dây ra rất nhiều nụ và người dân không lưỡng lự, vì biết giá trái thanh long không cao, có khi ngang hoặc thấp hơn giá bán búp hoa. Còn vụ nghịch, tức phải chong điện, từ tháng 9 đến tháng 4 năm sau thì phần lớn là không bán búp hoa thanh long, vì tin là vụ nghịch sản lượng ít, giá thanh long sẽ cao. Nhưng thực tế, vụ nghịch năm nay đã cho thấy không như thế. 

Nên “chia trứng nhiều giỏ”

Theo cách bán của nông dân nên vào thời gian hàng mùa, các cơ sở sấy búp hoa thanh long hoạt động liên tục cả ngày lẫn đêm, vì nguyên liệu mua về rất nhiều, có khi dư phải bỏ, do kho lạnh không tải hết. Nhưng sang thời gian hàng điện thì việc mua búp hoa thanh long rất ít, rải rác, dồn góp nhưng cũng không đủ công suất để sấy khô, khiến các cơ sở bị thiếu nguyên liệu trầm trọng. Do vậy, thị trường búp hoa thanh long sấy khô vốn dĩ hút hàng ngay cả trong vụ thuận nên càng thêm khan hiếm hàng trong vụ nghịch. Nhưng các cơ sở trên không có cách nào khác, ngoài ngưng hoặc hoạt động cầm chừng, chờ sang vụ mùa chính.

Trong khi đó, ngay cả các sản phẩm chế biến từ trái thanh long cũng đang  lúng túng đầu ra, vì chỉ đang tiêu thụ nội địa. Do vậy, dù 6 cơ sở chế biến thanh long, với tổng năng lực chế biến vào khoảng 182.000 tấn, chiếm 29,26% tổng sản lượng thanh long của tỉnh nhưng thực tế lượng thanh long đưa vào chế biến hàng năm rất thấp. Do đó, một trong những giải pháp phát triển thanh long bền vững được các đơn vị chuyên môn đưa ra là khuyến khích, hỗ trợ các doanh nghiệp lớn đầu tư kho bảo quản dự trữ thanh long, nhằm điều tiết sản lượng thanh long cung cấp ra thị trường…

Theo phân tích của những người quan tâm đến cây thanh long, với giá búp hoa thanh long cao ngang trái vừa qua, đang thấy rõ cả cơ hội lẫn thách thức từ thị trường này. Đó là cơ hội giúp củng cố, tạo thương hiệu cho mặt hàng mới từ búp hoa thanh long, có thể quan tâm thực hiện chỉ dẫn địa lý tương tự như trái thanh long Bình Thuận. Nhưng thách thức cũng đặt ra bài toán trong vụ nghịch là lứa nào để trái bán, lứa nào bán búp thanh long, khi mà việc dự đoán thị trường sản phẩm này lâu nay xem như bế tắc. Vì vậy, quyết định khôn ngoan trong hoàn cảnh thị trường thanh long hiện nay vẫn nên theo hướng “chia trứng nhiều giỏ”. Tức khi thấy giá búp hoa đang cao thì có thể chia diện tích vườn cây ra để vẫn thu tiền sớm nhưng cũng không mất cơ hội bán trái chín. Nếu giá trái không cao thì tiền mất sẽ ít, ngược lại giá trái cao thì cũng không phải chi tiền ra nhiều để tái đầu tư cho cả vườn. Chính quyết định bán búp hoa thanh long là một hình thức để góp phần điều tiết sản lượng thanh long ngay từ đầu, mà không phải mất tiền lưu kho lạnh…

    

Theo thống kê chưa đầy đủ, hiện trên địa bàn tỉnh có 4 cơ sở sấy khô búp   hoa thanh long. 1 ở Tân Thuận - Hàm Thuận Nam và 3 ở Hàm Thuận Bắc, tập   trung trên tuyến quốc lộ 28, trong đó có 1 cơ sở tại Hàm Thuận Bắc bị   UBND tỉnh đình chỉ hoạt động, do gây tiếng ồn trong khu dân cư. Để sấy   búp hoa thanh long đã xẻ từ tươi sang khô phải mất đến 28 tiếng đồng hồ,   ở nhiệt độ từ 0 độ đến 65 độ C và cứ 10 kg tươi sẽ cho ra thành phẩm 1   kg khô xuất khẩu.

Bích Nghị

https://baobinhthuan.com.vn/khi-bup-hoa-thanh-long-ngang-gia-trai-48683.html

CÁNH ĐỒNG HOA TRẮNG

 

Vườn thanh long trái chín đỏ trong ánh nắng vàng của buổi ban mai – hình ảnh tuyệt đẹp ấy tôi đã thấy nhiều nơi ở thủ phủ thanh long Hàm Thuận Bắc hoặc Hàm Thuận Nam. Nhưng ngày xuân tiết trời se lạnh bắt gặp cánh đồng hoa thanh long trắng xóa lại là chuyện hiếm thấy đã để lại trong tôi bao ấn tượng khó tả.

Anh Nguyễn Xuân Tới, người “thổ địa” xã Hàm Chính hướng dẫn chúng tôi tham quan vườn hoa thanh long của ông Hai Thảo tại thôn 2 chia sẻ: “Rất hiếm khi lữ khách bắt gặp cánh đồng thanh long mới nở hoa với màu trắng tinh khôi, những cánh hoa xòe rộng, khoe sắc vàng của nhụy, bởi hoa thanh long thường nở vào ban đêm giống như hoa quỳnh vậy. Lúc mới nở hoa rất tươi, hướng nhụy vàng ra không gian thoáng đãng lộng gió để thụ phấn. Khi mặt trời lên cao ánh nắng trải rộng thì hoa thanh long dần dần cúp lại. Vì thế, muốn ngắm hoa thanh long, thưởng thức mùi hương thơm của nhụy tỏa ra thì lữ khách nên đến vườn thanh long lúc sáng sớm. Hoa thanh long khoe sắc trên đầu mỗi trụ chỉ diễn ra một lần trong vài giờ đồng hồ. Nếu lúc hoa nở nhìn từ trên cao xuống cánh đồng ta bắt gặp một khung cảnh tuyệt đẹp, bởi màu trắng tinh khôi của hoa nổi bật trên nền xanh của cánh đồng, của nền trời xanh bao la, mùi hương thoang thoảng từ nhụy hoa lan tỏa đã cuốn hút bao ong, bướm đến tìm vị ngọt…”. Không chỉ có ong, bướm mà những người bạn của tôi từ Đà Lạt xuống trong những ngày đầu xuân cũng háo hức tìm đến cánh đồng thanh long ở Hàm Chính để ngắm nhìn, chiêm ngưỡng cảnh đẹp của một loài hoa trắng lúc bình minh. Thấy nhiều hoa quá, bạn tôi (Nguyễn Long) không tin chủ vườn giới thiệu nên mày mò đếm bằng được số hoa trên mỗi trụ thanh long. Anh Long nói: “Tôi đếm được 5 trụ, mỗi trụ có từ 50-60 búp và hoa. Cánh đồng thanh long này có cả ngàn trụ thì biết bao nhiêu hoa và bao nhiêu trái mà kể…”.

Ngày xuân ở Bình Thuận có rất nhiều loài hoa khoe sắc. Trên đường phố có màu vàng đậm kết thành từng chùm của hoa Osaka; màu tím của hoa anh đào; màu trắng sữa của hoa sứ; còn trên cánh đồng phủ kín một loài hoa trắng tinh khôi của thanh long. Thường trên mỗi trụ có rất nhiều hoa, nhưng chủ vườn chỉ giữ lại kết trái khoảng chừng một nửa. Những cánh hoa cúp lại chủ vườn hái bán cho nhà hàng chế biến các món ăn “đặc sản” của Bình Thuận. Anh Nguyễn Xuân Tới, xã Hàm Chính cho biết thêm: “Khi thị trường trái thanh long không còn nhộn nhịp, giá xuống thấp do khó tiêu thụ vì nhiều lý do, trong đó có yếu tố liên quan đến dịch Covid-19 xuất khẩu thanh long bị hạn chế… thì hoa thanh long lại lên ngôi xuất khẩu sang Trung Quốc, Đài Loan, Malaysia và tiêu thụ nội địa phục vụ khách du lịch…”. Một số nhà hàng tại thành phố Hồ Chí Minh hay các resort ở Hàm Tiến, Mũi Né lên thực đơn với nhiều món chế biến từ hoa, búp thanh long với tên gọi rất quý tộc là “hoa bá vương”, bởi các món ăn chế biến từ hoa, búp thanh long mang lại sức khỏe cho người dùng. Búp thanh long chỉ ở trên cây khoảng 20 ngày là tàn, nhưng các chủ vườn chong đèn cho ra hoa theo hình thức cuốn chiếu, nên lúc nào cũng có hoa thanh long bán trên thị trường. Hoa thanh long được coi là loại rau sạch, thanh nhiệt, bổ mát, nhất là khi hoa, búp chế biến với thịt bò, hải sản tươi rất ngon và bổ dưỡng. Anh Phan Bình, bếp trưởng một resort ở Hàm Tiến chia sẻ: “Các thực đơn từ búp thanh long tại Sài Gòn – Mũi Né Resort thường là súp thanh long nhồi càng ghẹ, tôm; canh hoa thanh long nấu thịt heo nạc; nụ thanh long muối chua, xào tỏi; canh hoa nấu thịt bằm… Hoa thanh long thường sau khi nở 7-8 ngày hái vào chế biến các món mới đủ độ thơm, dẻo và cũng cần biết cách xử lý sạch nhớt của loài hoa này…”.
Bình Thuận với hơn 32.000 ha thanh long, được xem là thủ phủ thanh long của cả nước. Trái thanh long đỏ rực, hoa thanh long trắng tinh khôi không chỉ là mặt hàng xuất khẩu chủ lực, giờ đây những cánh đồng trái đỏ và cánh đồng hoa trắng phảng phất hương thơm còn là cảnh đẹp tuyệt vời và lạ lẫm với lữ khách phương xa. Những khu vườn của nông dân mở ra ngắm hoa, trái thanh long ở Bình Thuận đang là điểm đến hấp dẫn của các tour du lịch trong và ngoài nước. 

S.H

https://baobinhthuan.com.vn/canh-dong-hoa-trang-95301.html

TÌM LẠI DẤU XƯA VÙNG ĐẤT HAMU LITHIT…

 

BT- Lịch sử đã ghi lại, trên con đường khai phá phương Nam, vùng đất được mang tên Bình Thuận hình thành từ năm 1697, đời chúa Nguyễn Phúc Chu. Bấy giờ chúa mới đặt dinh Bình Thuận, vùng ven biển có 4 đạo là: Phan Rang, Phố Hài, Phan Thiết và Ma Ly. Chúng tôi có nhiều lần điền dã cố tìm hiểu vùng đất mà người Chăm xưa gọi là Hamu Lithit (ruộng gần biển) để khi người Việt vào khai phá thì trở thành địa danh Phan Thiết.

Rừng ngập mặn Phú Hài. Ảnh Đỗ Hữu Tuấn

Qua tư liệu lịch sử, được biết trước đó cư dân Chăm đã rời xa biển (?) tập trung về ở vùng Ma Lâm làm ruộng (Hamu Akam - Ruộng cây Mã tiền), lấy nước sông Quao (Kronquao), đầu nguồn Cà Tót (Catel) trồng lúa, trồng bông dệt vải… Từ vùng đất đồi động cao với 3 ngọn tháp Chăm bên cửa Pajai (Phố Hài), thủ phủ của người Chăm xưa ở nam Bình Thuận nhìn xuống bên kia sông là vùng đất thấp; nơi ngã ba sông Cầu Ké hợp lưu sông Cái (nay thuộc địa bàn phường Thanh Hải) ra tới biển có một địa danh dân gian gọi từ xưa cho tới nay là bãi “Cột Thẻ” (trong dân gian truyền lại tại đây có cắm một cây cột gỗ rất to, trên thân cột có treo một cái thẻ cũng bằng gỗ khắc mấy chữ Hán quy định ranh giới giữa 2 đạo Phố Hài – Phan Thiết, nay không còn song dân gian đã quen gọi nơi này là bãi “Cột Thẻ”).

Nhánh sông cầu Ké bắt nguồn là con suối Lạng từ núi Ông chảy xuống, về đến Cây Ké bên trên đình làng Phú Hội chảy vào bàu sen trước đình làng rồi uốn khúc quanh co chảy qua Phú Hội, Đại Nẫm, Xuân Phong, xuống cầu Sắt (tỉnh lộ 8), rồi cầu Sở Muối (quốc lộ 1) xuống cầu Ké (gọi là cầu Ké vì bên bờ sông có nhiều cây Ké cổ thụ), hợp lưu với sông Cái ra cửa Phú Hài (tại xóm Cầu Sắt nay thuộc khu phố 4, phường Xuân An có một khu mộ cải táng tập trung và nằm rải rác trong vườn đất, tổng cộng các phần mộ vô danh này có khoảng 365 cái. Theo nhiều người dân ở đây và các nhà nghiên cứu thì đây là khu mộ của các chiến sĩ vô danh trong cuộc chiến tranh giữa nghĩa quân Tây Sơn và quân Nguyễn Ánh (1776 – 1789), theo đó cho thấy vào thời điểm này đã đi được bằng xuồng ghe từ cửa Phố Hài lên vùng trên này. Nhánh sông ở dưới hạ lưu chảy giữa một vùng bãi bồi láng nước mênh mông với màu xanh cây bần, cây mắm, đến khi cư dân Việt vào khai phá thành đồng muối (Phan Thiết - Trinh Tường) bên này sông và bên kia sông (Phú Hài cùng xóm Láng Lại An hạ); phải chăng vùng đất hạ lưu sông Cái và sông Cầu Ké chính là vùng mà người Chăm xưa gọi là Hamu Lithit (?).

Nhà thơ, nhà nghiên cứu văn hóa Chăm Inrasara trong bài “Văn hóa biển của người Chăm” cho biết: “Yếu tố văn hóa biển hiện diện trong các ẩm thực dâng cúng cho thần linh và bữa cơm thường ngày của người Chăm. Trong một số lễ tục người ta quy định bắt buộc phải có các món ăn được chế biến có nguồn gốc từ biển. Ở lễ Rija Harei, Rija Dadep của tộc họ có các món cá khô, khô cá đuối dành riêng để dâng cho các Patra của tộc họ. Đặc biệt, trong lễ Ngap Yang Puis, Payak do các chức sắc Kadhar, Pajuw hành lễ bắt buộc phải có cá khô nướng, khô cá nhám (Ikan Yuw) dâng cho thần linh và tổ tiên”. Đối chiếu với tục cúng đất, cúng ruộng (ruộng lúa và ruộng muối) của người Việt, chúng tôi thấy đều phải có lễ vật là khô cá nhám và khô cá đuối, chắc chắn đó là sự tiếp biến văn hóa trên vùng đất mới mà người Việt đến sinh cơ lập nghiệp; đặc biệt trong tâm thức cư dân Việt, gạo và muối là sản vật thiêng liêng do trời đất ban tặng, cho nên trong cuộc cúng đất đai, cô bác… phải có chén gạo muối (đến hiện đại ngày nay vẫn còn giữ lễ). Còn đối với nghề làm nước mắm truyền thống, các nhà nghiên cứu đều thống nhất có nguồn gốc từ ngư dân Champa, chủ nhân của vùng đất giàu tài nguyên hải sản này. Khi đánh bắt quá nhiều cá tôm họ đã biết bảo quản bằng phơi khô, sử dụng muối ủ chượp (từ chượp cũng từ tiếng Chăm mà ra) trong các chum vại, khi người Việt vào mới tiếp thu cách làm này chuyền sang làm nước mắm trong các thùng gỗ có sức chứa tới 5 - 10 tấn cá.

Tư liệu lịch sử địa phương cho biết người Việt và người Hoa vào cửa Phố Hài trước, sau đó mới vào Phan Thiết. Ngư dân vào lập vạn, không rõ năm, song đối chiếu với năm 1725 cộng đồng thương nhân người Hoa lập Thiên Hậu cung thì vạn phải có trước, còn trong Phan Thiết năm 1762 mới lập vạn Thủy Tú và năm 1770 người Hoa mới lập Quan đế miếu. Thuở ban đầu ngư dân vào cửa Phố Hài khai cơ lập nghiệp là ngư dân Quảng Bình (có ý kiến cho rằng Chưởng cơ Nguyễn Hữu Kỉnh đưa người quê quán ông là Quảng Bình vào trước), lập vạn và giữ tên là vạn Phú Bình cho tới nay (tư liệu điền dã, những ngư dân gốc Chăm ở Quảng Bình rất giỏi đi biển, tiếng Chăm gọi là dân “bồ lô”, đến những năm 1960 chúng tôi vẫn còn nghe gọi những người Quảng Bình đi biển là dân “bồ lô”). Tiếp sau là ngư dân Nam - Ngãi - Bình - Phú, rồi nông dân, thợ thủ công, thầy đồ nho theo ghe vào lập cơ nghiệp mới. Từ đây, một số nông dân đi về hướng Lại An, Phú Long…Đó là hướng đi theo dòng sông chính (sông Cái), còn một hướng theo nhánh sông cầu Ké lên trên cầu Sở Muối, cầu Bến Lội, đọc lại lịch sử vùng trên này thì được biết tiền hiền làng Đại Nẫm là họ Phạm, gốc người Bình Định, lúc đầu các hộ vào ở cửa biển Phú Hài rồi đi về hướng tây trên này lập nghiệp. Một số người gốc Quảng Nam thì khai thác ngay vùng đất có tên từ xa xưa của cư dân Chăm là (Bà) Sa Động, vỡ ruộng cát trồng khoai và đồng ngập mặn có tên là hói Bà Vạn làm muối, trên động cát có một cây cám cổ thụ và đi xuống ruộng muối có con dốc mọc nhiều cây trâm nên đặt tên cho vùng này là xóm động Cây Cám – dốc Cây Trâm (nay thuộc phường Phú Thủy). Xưa có câu hát: “Ai về Cây Cám ăn khoai/Đi lên Đại Nẫm ăn xoài chín cây” hoặc “Khoai lang chấm muối khoai bùi/Lấy chồng Đại Nẫm biết mùi bưởi thơm”…

Từ thời chúa Nguyễn đến triều đình Huế và sau này thực dân Pháp đều coi muối là mặt hàng chiến lược. Chính từ thuở ban đầu hạt muối đã góp phần lớn làm nên diện mạo Phan Thiết, bởi từ muối mới làm nên cá khô, nước mắm… xuất đi các nơi và xuất khẩu của Phan Thiết, đồng thời chính muối cũng là một mặt hàng xuất khẩu. Năm 1851, vua Tự Đức chuẩn cho dân Bình Thuận lập các Hộ (ngành nghề sản xuất kinh doanh sinh nhiều lợi do nhà vua cho phép, quản lý, thu thuế) theo lời xin của Kinh lược sứ Phan Thanh Giản (Đại Nam thực lục chính biên), Phan Thiết có các Hộ: Hộ Bạch đàm (đệm trắng) thường dùng làm buồm ghe (đệm buồm), bao bì đựng muối và hải sản khô (bao đệm)…; Hộ ghe bầu (tiếp thu từ ghe “prau” của người Chăm có nguồn gốc từ Mã Lai), có trọng tải lớn chở được 10.000 - 20.000 tĩn nước mắm; Hộ nước mắm, chế biến nước mắm (hàm hộ) và hải sản khô; Hộ muối, làm ruộng muối; có thể nói sự phát triển ban đầu của Phan Thiết là từ cá và muối mà ra.

Từ thị xã 100 năm (ngày 20/10/1898, vua Thành Thái xuống Dụ đặt Phan Thiết là thị xã), ngày 25/8/1999, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 81/1999/NĐ-CP về việc thành lập thành phố Phan Thiết thuộc tỉnh Bình Thuận và được nâng cấp lên đô thị loại II. Từ đây các công trình lớn mọc lên làm thay đổi diện mạo đô thị Phan Thiết, lớn nhất là công trình san lấp cánh đồng muối và ao hồ hàng trăm ha xây dựng khu dân cư Hùng Vương, khu dân cư Đông Xuân An, trung tâm thương mại Bắc Phan Thiết, khu chế biến hải sản Phú Hài… với 2 trục đại lộ Hùng Vương – Tôn Đức Thắng và nhiều tuyến đường ngang dọc. Có thể nói cánh đồng muối đã có vai trò lịch sử trên 100 năm qua từ buổi ban đầu nhân dân khai phá làm nên hạt muối góp phần tạo nên một thương hiệu nước mắm Phan Thiết nổi tiếng, ngày nay chuyển mình cho một Phan Thiết đẩy nhanh tốc độ đô thị hóa, bước vào thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa.

Phần cuối khu Hùng Vương còn lại 32 ha nằm giữa 3 phường: Phú Thủy, Thanh Hải và Phú Hài trước đây khu vực này là đất nuôi tôm, làm ruộng muối nhưng hiện tại lùm bụi phát triển tự nhiên như sú, bần, cây mắm… như “nhớ lại thuở ban đầu” tạo nên một cánh rừng ngập mặn với mảng xanh được xem là lá phổi xanh của thành phố, các loại cây trong rừng trở thành nguồn cung cấp thức ăn và là nơi trú ngụ cho nhiều loài thủy sinh, cá… Không chỉ thế “đất lành chim bay về đậu”, nhiều đàn chim, cò về trú ngụ, tìm thức ăn tạo nên cảnh quan vô cùng thơ mộng, hữu tình cho những người yêu quý thiên nhiên và là nơi hấp dẫn cho những nghệ sĩ đến săn ảnh. Do đó, tỉnh đã quyết định giữ lại toàn bộ diện tích này làm công viên cây xanh, chỉnh trang 2 bên bờ sông tạo nên 1 khu sinh thái đẹp giữa lòng thành phố.

Qua đó, các kiến trúc sư Công ty Infinitive Architecture (TP.HCM) đã phối hợp với các kỹ sư, kiến trúc sư của Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình dân dụng và công nghiệp tỉnh bắt tay vào thiết kế, lên ý tưởng độc đáo cho khu rừng ngập mặn duy nhất còn sót lại của thành phố biển. Vào cuối tháng 10/2021, Dự án Công viên sinh thái rừng ngập mặn Phú Hài – Phan Thiết được xướng tên danh dự trong Giải Kiến trúc cảnh quan 2021 của Architecture MasterPrize (AMP). Đây là giải thưởng quốc tế trong lĩnh vực kiến trúc, được thành lập bởi Farmani Group (Mỹ) với hàng ngàn dự án tham gia từ 65 nước.

*

Tháng chạp lại về, tháng của giỗ chạp, người người sửa sang mồ mả tổ tiên ông bà chuẩn bị đón tết. Một năm vất vả lo toan với mùa dịch giã, rồi cũng qua đi. Đứng trên ngọn đồi cao Phú Hài giáp với Phú Long giữa vùng đất cằn khô được sử dụng làm nghĩa trang Phan Thiết với lớp lớp là mả xây được ốp gạch men láng bóng thay cho những nấm mộ đất xa xưa, chợt thấy ấm lòng vui với cuộc sống hôm nay ngày thêm phát triển. Từ trên cao nhìn về hướng nam với cửa biển Phú Hài tới bãi biển Đồi Dương xa xa một màu biển biếc, với trung tâm thành phố được mở rộng về hướng bắc nhà cửa tầng cao mọc lên trên vùng đất mà xưa kia từ Hamu Lithit đến nhấp nhô nước bạc của cánh đồng muối trắng. Con sông Cái uốn lượn giữa xóm làng xanh mới, xa xa ngọn núi Tà Dôn sừng sững nhô lên như một chứng nhân với màu xanh cũ tự thuở xa xưa, xa tít nữa là rặng núi Ông của cuối dãy Trường Sơn gợi lên biết bao điều mến yêu quê hương, đất nước.

GHI CHÉP: VÕ NGỌC VĂN

https://baobinhthuan.com.vn/tim-lai-dau-xua-vung-dat-hamu-lithit-94749.html

CHỢ PHIÊN ONLINE NGÀY GIÁP TẾT

 

TTO - Từ khi chợ đêm Tủa Chùa được mở cũng là lúc nhiều người dùng smartphone bán hàng bên cạnh những chị em người Mông, người Xạ Phang xúng xính váy áo. Ngày giáp Tết, hình ảnh chợ phiên online này càng sinh động lẫn lạ lẫm hơn...

• 'Chợ phiên vùng cao' đưa về Hà Nội: Làm hay thì hút khách
• Chợ phiên Tây Bắc giữa lòng Tây Nguyên
• Quảng bá thuơng hiệu tại chợ phiên Tết

Bán hàng online ở chợ đêm Tủa Chùa - Ảnh: V.TUẤN

Cứ đêm thứ bảy hằng tuần, hàng chục người livestream chuyên nghiệp, mỗi người cả dàn điện thoại 3, 4 chiếc bán hàng online nhộn nhịp.

Biệt đội livestream

"Sâm đương quy size VIP nhé các bác. Mỗi củ 8 lạng em bán với giá 120.000 đồng. Bác nào mua về ngâm rượu size to này là phù hợp nhất nhé. Hàng hiếm, tìm cả chợ chỉ có vài củ to thế này thôi. 120.000 đồng nhé, loại thường chỉ có 100.000 đồng thôi... OK anh, em chốt nhé..." - chị Hoàng Liên, người đã livestream bán hàng thảo dược ở chợ Tủa Chùa (tỉnh Điện Biên) 5 năm nay, liên tục vui vẻ giới thiệu và chốt đơn cho khách.

Dãy kế bến, chị Huyền bê nguyên dàn 4 chiếc điện thoại, đèn led, pin dự phòng và 3 người "phụ tá" liên tục giới thiệu cây ba kích tím, củ tắc kè, lan rừng, sâm cau... cho khách. Chị Huyền bận đến nỗi ngoài 3 người chạy bở hơi tai để chọn hàng cho khách xem trực tiếp lại còn có thêm anh chồng toát mồ hôi hột ghi đơn, đánh dấu từng món hàng đã "chốt". Cảnh bán hàng online tít tận miền núi mà khiến dân phố thị cũng phải lác mắt.

"Biệt đội livestream" bán hàng ở chợ phiên đặc biệt này có nhiều người tất bật suốt đêm. Nào bán lan, nào thảo dược, nào các loại nấm quý, nào đặc sản thịt treo gác bếp, măng khô... những sản vật nào có ở Tây Bắc là được bán ở chợ Tủa Chùa.

Những giò lan rừng xếp riêng thành bãi, giá từ vài chục nghìn đến gần 1 triệu đồng. Những loại thảo dược chỉ có giá bằng 2/3 hoặc một nửa so với giá ở miền xuôi. Người livestream không nói thách, khách mua chốt đơn miễn mặc cả. Từ chập tối đến rạng sáng, chợ đêm sơn cước loang loáng ánh đèn và giọng cười nói của sơn nữ bất chấp sương lạnh vùng cao rơi xuống như mưa phùn.

Ở góc chợ, Sùng Thị Trào nhanh tay gom mấy bó sâm cau đỏ vào một túi, đánh dấu đơn khách vừa "chốt" rồi vén rộng miệng một chiếc bao bên cạnh. Một người phụ nữ đưa dàn điện thoại sát miệng bao cho khách xem, nhanh nhảu: "Hôm nay em có cả cây "mú từn", các anh chị nhé! Bác nào có "chim gật gù, chim hót không hay" thì mua loại này về ngâm rượu uống, đảm bảo "một người khỏe, hai người vui" các anh chị nhé. "Mú từn 70k là 1kg, mua combo 3kg giá 200k. Em miễn phí ship cho các anh chị mua từ 3kg trở lên nhé...".

Thứ bảy nào cũng vậy, Sùng Thị Trào và anh chồng chất cả đống hàng, chăn chiếu, áo mưa... lên xe máy xuống chợ. Nhà Trào cách chợ Tủa Chùa hơn 20km. Vợ chồng sơn nữ này biết đi rừng hái cây thuốc từ nhỏ. Từ ngày có chợ đêm, chị có thêm nghề hái cây thuốc, nồi cơm của cả nhà Trào không còn trông vào cây lúa, cây ngô trên núi nữa.

Phiên chợ gần Tết, chị Trào mang xuống chợ chục cân sâm cau, một bao nấm ngọc cẩu đã phơi khô, thêm vài chục cân ba kích và ít thịt sấy, măng khô. Đến chợ, chị bày ra rồi ung dung ngồi để những người khác đến livestream bán hàng cho mình. Bên cạnh, anh chồng căng chiếc ô, rải chăn ra ngủ ngon lành. Sáng mai hết hàng, cả hai vợ chồng đi ăn phở, uống rượu với bạn ở chợ phiên rồi mới về.

"Chợ bình thường mình được một triệu thôi. Chợ gần Tết, hái được nhiều ba kích hơn thì bán được ba triệu gì đấy. Tết này chỉ bán cây thuốc sắm Tết thôi, không phải bán trâu, bán ngô nữa" - Sùng Thị Trào vui vẻ chia sẻ.

Gian bên cạnh, hai chị em Tẩn Mí Khé, Tẩn Mí Quai bận rộn xếp lại đống sâm đương quy. Nhà Khé ở tận Sìn Hồ (Lai Châu), cách Tủa Chùa hơn 120km, trồng hơn 1ha đương quy ở vườn sau núi. Đến vụ thu hoạch thì dịch giã hoành hành, chợ gần nhà ế, khách mua không có, mối buôn cũng không, Khé và em gái chở hơn tạ đương quy đi Tủa Chùa bán online kiếm cái Tết "xôm xôm".

Tẩn Mí Quai bận rộn xếp từng loại củ đương quy to nhỏ vào từng nhóm để khách dễ chọn. Những củ đương quy to bằng cổ chân có giá khoảng 120.000 đồng/kg. Có khách xem qua livestream trả giá gấp đôi, miễn giữ được hình dáng nguyên vẹn của củ sâm khi chuyển hàng.

"Mình mang xuống đây thì nhờ các chị livestream ấy bán hộ thôi - Tẩn Mí Quai nói - Mình cũng chưa biết dùng điện thoại thông minh, mà bây giờ nhiều dịch, không có người mua ở chợ thì chỉ nhờ bán qua điện thoại thôi".

Mọi thảo dược ở đây đều tươi roi rói nha. Bà con trên bản hằng ngày tranh thủ lên rừng thu hái rồi cuối tuần xuống chợ. Bán thảo dược, đặc sản được nhiều tiền hơn lúa, ngô.

Chị Hoàng Liên

Chị Hoàng Liên giới thiệu khách mua sâm đương quy - Ảnh: V.TUẤN

Phong phú sản vật núi rừng

Chị Hoàng Liên - được cho là người đầu tiên dùng điện thoại livestream bán hàng ở Tủa Chùa - tắt livestream lúc 23h. Lần này chị đã livestream suốt 6 tiếng, chốt đơn mỏi tay. Chị cho hay vì dịch nên chợ không còn đông như trước. Khách du lịch không đến, người mua buôn trực tiếp trước đây cũng không đến, chợ chỉ toàn người bán nhưng hàng vẫn "chạy".

"Ngày trước, có đêm chúng tôi livestream đến gần sáng, chưa kịp nghỉ thì 7h sáng lại livestream tiếp vì khách muốn xem hàng. Bây giờ đang có dịch, ban quản lý chợ hạn chế giờ bán, hạn chế người đến chợ để phòng dịch" - chị Hoàng Liên nói.

Theo chị Liên, Tủa Chùa là phiên chợ thảo dược đông vui nhất miền Bắc. Khi mới hình thành, chợ bán chủ yếu là lan rừng, các loại thảo dược rồi đặc sản vùng cao từ hạt gia vị, thịt sấy, mật ong, măng khô...

Chị Liên có một hiệu thuốc nam ở thị trấn Tủa Chùa, chị chọn nơi này vì nguồn nguyên liệu của bà con lúc nào cũng dồi dào, phong phú. Lúc mới bán hàng online, gần như cả chợ chỉ có chị Liên làm cách này. Thỉnh thoảng có thanh niên người Mông livestream bán lan, bán cây thuốc nhưng không đều. Khoảng 2 năm trước, nhiều người nhận thấy việc bán hàng online "làm ăn" khá nên học theo. Đến giờ đã nhiều người bán, ai cũng biết dùng cả dàn điện thoại livestream.

Chợ Tủa Chùa trước đây chỉ họp vào sáng chủ nhật. Mặt hàng phong phú nhất là các loại thảo dược, đặc sản của núi rừng Tây Bắc. Lâu ngày, chợ thành một điểm hẹn cuối tuần của bà con trong vùng. Không chỉ ở Tủa Chùa mà những người ở cách xa hàng trăm cây số như Sìn Hồ, Phong Thổ (Lai Châu), Thuận Châu, Quỳnh Nhai (Sơn La) hay ở tận Lào Cai, Yên Bái cũng vui vẻ lặn lội đến chợ.

Họ đến từ hôm trước, mang theo phong lan, nấm rừng, cây thuốc... hay bất cứ thứ gì có thể bán được và ngủ lại chợ. Thế rồi nhu cầu trao đổi, mua bán ngay từ đêm thứ bảy hình thành. Chính quyền thị trấn quy hoạch lại rồi mở thêm những phiên chợ đêm online sinh động có một không hai ở miền Bắc.

Chị em Tẩn Mí Khé, Tẩn Mí Quai vượt hơn 120km để bán củ đương quy ở chợ Tủa Chùa - Ảnh: V.TUẤN

Những người phụ nữ livestream tắt điện thoại lúc 2h sáng. Họ tranh thủ chợp mắt nhưng những "phụ tá" vẫn tất bật đóng hàng, ghi địa chỉ để chuyển đi. Trong các lều chợ, nhiều người đã ngáy o o bên đống thảo dược. Sáng chủ nhật, chợ đông hơn. Họ chờ người livestream bán nốt số hàng, còn họ sẽ nhận tiền, đi ăn phở, uống rượu với bạn bè và cười nói vang cả miền sơn cước...

Chợ phiên Tây Bắc giữa lòng Tây Nguyên

TTO - Nằm cách trung tâm TP Đà Lạt (Lâm Đồng) 4 giờ đồng hồ đi xe máy có một chợ phiên mang đậm bản sắc của người Mông miền Tây Bắc.

VŨ TUẤN

https://tuoitre.vn/cho-phien-online-ngay-giap-tet-20220119221329782.htm

DỰ ÁN RỪNG NGẬP MẶN PHÚ HÀI – PHAN THIẾT

 

Dự án rừng ngập mặn Phú Hài – Phan Thiết: Được xướng tên danh dự trong Giải Kiến trúc cảnh quan 2021 của Mỹ

10/11/2021, 07:22

BT- Sau chuyến khảo sát thực tế hồi tháng 4/2021 của Bí thư Tỉnh ủy Dương Văn An, dự án xanh công viên sinh thái Rừng ngập mặn Phú Hài đã được phối cảnh và mới đây được xướng tên trong cuộc thi về kiến trúc danh giá của Mỹ. Đây là điều đặc biệt như chính sự đặc biệt cho khu rừng ngập mặn duy nhất còn sót lại của thành phố biển.

Toàn cảnh rừng ngập mặn Phú Hài. Ảnh: Ngọc Lân

Khu rừng hơn 32 ha giữa lòng thành phố

Rừng ngập mặn có từ lâu đời, nằm giữa 3 phường: Phú Thủy, Thanh Hải và Phú Hài, kề đường Hùng Vương nối trung tâm Phan Thiết đi Mũi Né. Trước đây, khu vực này là đất nuôi tôm, làm ruộng muối nhưng hiện tại, người dân không còn canh tác nên các cây, lùm bụi phát triển tự nhiên như sú, bần, cây mắm… tạo mảng xanh khá bắt mắt. Không chỉ vậy, rừng ngập mặn còn được xem là lá phổi xanh của thành phố, các loại cây trong rừng trở thành nguồn cung cấp thức ăn và là nơi trú ngụ cho nhiều loài thủy sinh, cá… Không chỉ thế, nhiều đàn chim, cò về trú ngụ, tìm thức ăn tạo nên cảnh quan vô cùng thơ mộng, hữu tình và là nơi hấp dẫn cho những nghệ sĩ đến săn ảnh.

Theo phê duyệt của UBND tỉnh Bình Thuận tại Quyết định số 1616/QĐ-UBND ngày 13/7/2020, toàn bộ khu đất rừng ngập mặn rộng hơn 32,3 ha này sẽ được chia làm 2 khu vực: xây dựng khu dân cư (gần 10 ha) và khu công viên (hơn 22 ha). Trong đó, Nhà nước sẽ thực hiện đấu giá quyền sử dụng đất đối với gần 10 ha khu vực xây dựng khu dân cư để tái đầu tư thực hiện khu vực công viên.

Tuy nhiên, trong chuyến khảo sát bằng ca nô dọc theo khu vực rừng ngập mặn, ven sông Phú Hài hồi tháng 4/2021, Bí thư Tỉnh ủy Dương Văn An nhấn mạnh: “Hiện tại, khu rừng ngập mặn đã hình thành thảm xanh rất đẹp. Khu vực này còn thu hút rất nhiều cò, các loại chim hội tụ về sinh sống, tạo nên không gian sống trong lành. Việc thực hiện quy hoạch khu dân cư tại đây sẽ khiến TP. Phan Thiết mất đi 1 khu rừng ngập mặn hiếm hoi, lớn nhất còn sót lại ở địa phương này”.

Do đó, Bí thư Tỉnh ủy đề xuất Thường trực Tỉnh ủy cần nghiên cứu, giữ lại toàn bộ diện tích này làm công viên cây xanh, chỉnh trang 2 bên bờ sông tạo nên 1 khu sinh thái đẹp giữa lòng thành phố. Theo đó, sẽ quy hoạch làm quảng trường, cải tạo thành những lối đi như những con kênh dưới tán cây của rừng ngập mặn. “Với ý tưởng này, tỉnh sẽ tạo khu sinh thái ngập mặn đặc biệt cho người dân thành phố, thậm chí tạo điểm đến hấp dẫn cho khách du lịch. Hiện nay ngân sách tỉnh còn khó khăn, nhưng không nhất thiết phải đấu giá 1 phần đất khu vực này, có thể lựa chọn những khu vực đất khác đấu giá, lấy kinh phí tái đầu tư lại khu rừng ngập mặn”, Bí thư Tỉnh ủy cho biết thêm.

Ý tưởng thiết kế độc đáo

Từ những ý tưởng trên của Bí thư Tỉnh ủy, các kiến trúc sư Công ty Infinitive Architecture (TP.HCM) đã phối hợp với các kỹ sư, kiến trúc sư của Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình dân dụng và Công nghiệp tỉnh bắt tay vào thiết kế, lên ý tưởng độc đáo cho khu rừng ngập mặn duy nhất còn sót lại của thành phố biển.

Theo nhóm thiết kế, để bảo tồn và phát triển hệ thực vật hiện có, chúng tôi đưa ra giải pháp tận dụng yếu điểm địa hình hiện trạng ô lưới nông nghiệp để phát triển ý tưởng, bằng cách khai thông, cải thiện môi trường nước, dòng chảy, làm liền mạch hệ thống mặt nước nhờ các khoảng mở thông được quy hoạch hợp lý trên các bờ mương hiện hữu. Đồng thời gia tăng các điểm đấu nối ra sông ở vành đai, bảo vệ chống sạt thuộc dự án kè đang triển khai của thành phố. Khi phát triển ổn định, đây sẽ là quần thể cảnh quan song hành, thủy bộ cài răng lược, có hình thái mê cung tự nhiên, phù hợp cho hình thức du lịch trải nghiệm khám phá cả trên cạn và dưới nước.

Ngoài ra, dự án sẽ có nhiều khu vực chức năng như nhà lưu niệm/điều hành, bãi cắm trại, tháp ngoạn cảnh, cafe, nhà hàng, cầu tàu, nhà huấn luyện thuyền kayak... với nhiều đường trên cọc bên dưới và trên cao liên thông với nhau, đủ cho nhu cầu dạo bộ, xe đạp, và cứu hộ tức thời, kết hợp với đường bộ cơ giới ở vành đai dọc theo kè bao. Tại tâm điểm của công viên này, sẽ tổ chức một tháp ngoạn cảnh với chức năng như nhà trung tâm, sân khấu đa năng. Công trình này có cấu trúc 3 cánh tương ứng với 3 khán đài mở, thông gió tự nhiên, có cấu trúc cộng hưởng âm dành cho các cuộc biểu diễn văn hóa văn nghệ ở các dịp lễ hội. Du khách có thể đi đến ngoạn cảnh cao nhất bằng các bậc tam cấp trong lòng mỗi khán đài này, đi ngược trở xuống từ trên mái và tiếp tục chuyển sang 2 cánh còn lại để khám phá các hướng khác nhau trước khi trở về điểm xuất phát. Đây là cấu trúc đa năng ở dạng vòng lặp vô tận, biểu trưng cho sự phát triển đa hướng và không ngừng; mối quan hệ hài hòa của thiên thời - địa lợi - nhân hòa, mong muốn phát triển bền vững của thành phố.

Phần còn lại của công viên là khu dịch vụ - văn hóa - công cộng, gồm một bảo tàng văn hóa, công trình thương mại dịch vụ và trục phố đi bộ hiện đại... Trục phố này được chấm phá bằng những ban công chìm vươn ra phía mặt nước, hướng về phía khung cảnh vườn ngập mặn. Đây là trải nghiệm cảnh quan đối lập rất thú vị giữa đô thị và tự nhiên, mang lại cảm giác về sự cân bằng, hoàn thiện cho môi trường đô thị thành phố Phan Thiết, đô thị của du lịch và văn hóa. Thiết kế quy hoạch đang được điều chỉnh, báo cáo để thông qua, tiến hành bước phê duyệt dự án đầu tư, triển khai xây dựng.

Dự án Công viên sinh thái rừng ngập mặn Phú Hài – Phan Thiết được xướng tên Danh dự trong Giải Kiến trúc cảnh quan 2021 của Architecture MasterPrize (AMP) vào cuối tháng 10/2021. Đây là giải thưởng quốc tế trong lĩnh vực kiến trúc, được thành lập bởi Farmani Group (Mỹ) với hàng ngàn dự án tham gia từ 65 nước. Giải thưởng về nhiếp ảnh, thiết kế và kiến trúc trên thế giới này nhằm tôn vinh những cá nhân hay đội ngũ vượt qua các ranh giới để thiết lập nên tiêu chuẩn mới và truyền cảm hứng phát triển nghệ thuật.

M.Vân

https://baobinhthuan.com.vn/du-an-rung-ngap-man-phu-hai-phan-thiet-duoc-xuong-ten-danh-du-trong-giai-kien-truc-canh-quan-2021-cua-my-84269.html

TRỊNH LỮ: TÔI CHỈ CÓ MỘT NGHỀ THÔI, LÀ NGHỀ SỐNG

 

TTO - Tác giả Trịnh Lữ vừa cho ra mắt cuốn sách thứ 3 ông viết - Ghi chép - tập hợp những mảnh cảm xúc riêng lẻ của ông trong nhiều năm về chuyện đời và chuyện nghệ thuật, chữ nghĩa...

• Trịnh Lữ, kẻ tài hoa
• Dịch giả Trịnh Lữ: "Nên in sách dịch song ngữ"

Ảnh: T.ĐIỂU

Tác giả Trịnh Lữ trò chuyện với Tuổi Trẻ: "Đây là cuốn sách thứ ba mà tôi làm cho chính mình. Trước đó là cuốn về cuộc đời, sự nghiệp của bố tôi - họa sĩ Trịnh Hữu Ngọc, một cuốn ghi chép những ngày đi vẽ bên Mỹ.

Ngoài ra tôi còn viết ba quyển sách khác bằng tiếng Anh do người ta đặt hàng viết đánh giá công tác từ thiện về giáo dục và y tế của các tổ chức nước ngoài ở Việt Nam".

Hà Nội của một thời

* Trong cuốn sách của ông có nhiều ghi chép thật đẹp về những trí thức Hà Nội một thời, những người rất tài năng, trong sáng và có lẽ chịu nhiều vất vả, thua thiệt. Ông có thể chia sẻ thêm về họ?

- Tầng lớp trí thức ở Hà Nội một thời ấy có những người đẹp nhất như mẹ và bố tôi, như ông Đặng Chấn Liêu, bác sĩ Trần Hữu Ngoạn... Họ không bao giờ nghĩ mình đóng góp để có một chức vị gì trong chính quyền, chỉ muốn đóng góp trong nghề nghiệp của họ vào xã hội.

Như ông Đặng Chấn Liêu từng là vụ trưởng Vụ Lễ tân, Bộ Ngoại giao, đi phiên dịch riêng cho Bác Hồ, nhưng khi không làm việc ấy mà nhận nhiệm vụ đi dạy tiếng Anh cho các y bác sĩ, chuyên gia thì ông cũng rất hạnh phúc, rất hồ hởi nhận nhiệm vụ mới và vẫn làm hết sức mình.

Bao lứa học sinh của ông đều công nhận ông là người thầy không ai bằng. Ông đã để lại một di sản tinh thần lớn lao cho xã hội như vậy. Họ là những trí thức đúng nghĩa trí thức.

* Một số câu chuyện trong cuốn Ghi chép phảng phất những hoài niệm về một xứ sở Việt Nam xinh đẹp từ cảnh sắc đến văn hóa. Ông lo lắng về một đời sống công nghiệp, toàn cầu hóa đang phủ trùm những công thức buồn chán vào đời sống của người Việt?

- Đấy là những lo lắng rất cá nhân, mặc dù biết không thể đảo ngược được nhưng lo thì cứ lo. Toàn cầu hóa đang dần bộc lộ rằng nó xóa nhòa ranh giới, biến thế giới thành một xưởng gia công, cuối cùng chỉ để phục vụ việc kiếm tiền của một thiểu số nhỏ của nhân loại, một thiểu số chi phối toàn bộ thế giới, dẫn dụ con người lao vào cuộc sống tiêu thụ, lấy tiêu thụ làm vui.

Việt Nam có một nền văn hóa giàu có, nhưng xã hội của mình vừa mới mở ra lại chạy ngay vào chủ nghĩa tiêu dùng ấy. Người Việt đã đi theo cái gì là học rất nhanh. Chúng ta du nhập nhiều lễ hội hoàn toàn không phải của mình, mà thực ra những ngày lễ ấy chỉ đặt ra để cho người ta bán hàng.

Ảnh: T.ĐIỂU

Phải chăm chú hơn cho đời sống tinh thần

* Như họa sĩ Thành Chương có nói, ông là người tài năng trong nhiều lĩnh vực, cuối cùng ông tự thấy mình là tác giả, dịch giả, họa sĩ hay chuyên gia truyền thông phát triển?

- Tôi không định danh mình là bất cứ gì trong số đó. Tôi làm tất cả mọi việc ấy, từ viết văn, dịch sách, vẽ... và làm cái gì là làm đến nơi đến chốn. Nhưng tôi chỉ có một nghề thôi, là nghề sống, là sống sót qua mọi thứ và vẫn là mình.

Những công việc mình chọn đều là công việc mình thích cả và tôi làm chăm chú, cẩn thận, chứ không nghiệp dư. Làm việc gì mọi người cũng nhận ra cái chân thực của mình, tôi cho đó là điều quý nhất.

* Có một thứ nghề gọi là nghề sống ư?

- Không ai sống được một mình, người ta chỉ sống với thế giới bên ngoài và thế giới nội tâm. Thế giới bên ngoài gồm có thiên nhiên, vũ trụ và những người đồng loại với mình, là muôn vàn hình thức sống khác của vũ trụ.

Hai cái sống này phải giao đãi nhau mới có ý nghĩa. Nếu mình chỉ sống với cá nhân mình, không để ý đến những thứ bên ngoài thì mình sẽ rất nghèo nàn, mình sẽ mất hết tất cả những cơ hội giao tiếp, những hạnh phúc lớn hơn cá nhân mình.

Cho nên sống với tôi là mình phải rất tò mò về tất cả mọi thứ ở trong thế giới này và phải để ý đến chúng một cách rất tử tế. Thì đó là nghề sống. Cái nghề chỉ để nuôi sống mình dễ lắm, làm gì cũng có thể sống được. Nhưng đời sống tinh thần thì khó hơn nhiều, mình phải chăm chú hơn nhiều.

Trịnh Lữ, kẻ tài hoa

TTCN - Vài năm gần đây, Trịnh Lữ được biết đến với tư cách là một dịch giả uy tín qua một số bản dịch văn chương có giá trị trong đời sống văn hóa đọc.

THIÊN ĐIỂU thực hiện

https://tuoitre.vn/trinh-lu-toi-chi-co-mot-nghe-thoi-la-nghe-song-20210203222636857.htm

‘GẠO ÔNG CUA ST25’ ĐƯỢC CẤP BẰNG BẢO HỘ NHÃN HIỆU Ở EU VÀ VƯƠNG QUỐC ANH

 

TTO - ‘Cha đẻ’ gạo ST25 cho biết, sau 4 đến 5 tháng gửi hồ sơ, làm thủ tục, EU và Vương quốc Anh đã cấp bằng bảo hộ thương hiệu ‘Gạo ông Cua ST25’. Còn tại Việt Nam, đã nhiều tháng qua, ông chưa đăng ký được.

• Sóc Trăng xuất khẩu 10 tấn vú sữa sang Mỹ
• Chủ tịch Quốc hội: Không để xảy ra tình trạng giả gạo thơm ST25 'ngon nhất thế giới'
• Gạo thơm Việt Nam sẽ mất cơ hội thi 'Gạo ngon nhất thế giới'?

"Gạo ông Cua" đã có bằng bảo hộ nhãn hiệu EU - Ảnh: H.Q.C

Chiều tối 24-12, Anh hùng lao động Hồ Quang Cua, "cha đẻ" gạo ST25, cho biết đã được EU và Vương quốc Anh cấp bằng bảo hộ nhãn hiệu "gạo ông Cua ST24" và "gạo ông Cua ST25".

Hiện ông Cua đã làm hồ sơ, thủ tục tiếp tục xin cấp bằng bảo hộ nhãn hiệu "gạo ông Cua" tại Úc, Trung Quốc, Hong Kong và đang chờ duyệt.

Ông Cua cho biết, sau khi gửi hồ sơ và làm các thủ tục, chỉ mất khoảng 4 đến 5 tháng, các quốc gia này đã giải quyết xong. Trong khi tại Việt Nam, ông đã chờ đợi 7 tháng, đến nay vẫn chưa được cấp.

Ông Cua cho biết riêng việc đăng ký chữ "ST" cho sản phẩm gạo thơm, ông đã gửi hồ sơ 18 tháng, vẫn chưa có kết quả. "Tôi đã hoàn thành thủ tục xin đăng ký, thời gian chờ đợi quá lâu, mong các cơ quan chức năng xúc tiến giải quyết sớm cho doanh nghiệp của tôi", ông bày tỏ.

Trước đó, ông Hồ Quang Cua đã gửi đơn đến Tổng cục Quản lý thị trường (QLTT), đề nghị hỗ trợ bảo hộ nhãn hiệu gạo ST của doanh nghiệp gia đình ông.

Sau đó, Tổng cục Quản lý thị trường đã chỉ đạo Cục Quản lý thị trường các tỉnh, thành phố rà soát, thẩm tra, xác minh nhằm hỗ trợ doanh nghiệp, qua đó sẽ kịp thời phát hiện, ngăn chặn hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, kinh doanh hàng giả, hàng kém chất lượng, bảo vệ lợi ích người tiêu dùng.

Tại Sóc Trăng, ông Nguyễn Hùng Em - cục trưởng  Cục Quản lý thị trường tỉnh - cho biết đã yêu cầu các đội Quản lý thị trường thực hiện các biện pháp nghiệp vụ, nắm thông tin địa bàn theo tinh thần chỉ đạo của Tổng cục Quản lý thị trường, khi phát hiện có dấu hiệu vi phạm, xây dựng phương án kiểm tra, xử lý theo quy định của pháp luật.

‘Cha đẻ’ gạo ST25 mong cơ quan chức năng sớm tháo gỡ thủ tục đăng ký thương hiệu

TTO - Ông Hồ Quang Cua chia sẻ đã gửi hồ sơ đăng ký logo ‘gạo ông Cua’ và đăng ký tên ‘ST’ cho các cơ quan chức năng, nhưng đến nay vẫn chưa được cấp.

H. T. DŨNG - K.TÂM

https://tuoitre.vn/gao-ong-cua-st25-duoc-cap-bang-bao-ho-nhan-hieu-o-eu-va-vuong-quoc-anh-20211224185502785.htm